De handkar is het oudste type voertuig, en het zal waarschijnlijk ook het laatste zijn dat in de toekomst nog in gebruik is. Van alle voertuigen is de handkar het goedkoopst en minst complex om te bouwen en te gebruiken. Ze biedt een groot voordeel ten opzichte van het dragen van een lading op je rug of het over de grond slepen ervan – het nog oudere concept van de slee. Aan de andere kant is de handkar goedkoper en gemakkelijker te gebruiken dan de door dieren aangedreven kar. Ossen en ezels eten meer dan mensen, en ze hebben een eigen wil, die niet noodzakelijk overeen komt met die van de bestuurder.

Net als elk ander voertuig op wielen heeft de handkar wegen nodig om op te rijden. Deze infrastructuur was in de loop van de geschiedenis niet altijd en overal beschikbaar. Zo waren in het middeleeuwse Europa dragers en lastdieren gebruikelijker dan handkarren vanwege de slechte wegen. ¹ In het Westen beleefde de handkar pas haar hoogtijdagen tijdens de eerste decennia van de industriële revolutie, toen ze snelgroeiende steden verbond met treinstations en havens. In China daarentegen was de handkar millennia lang de ruggengraat van het transportnetwerk. ²

Van alle voertuigen is de handkar het goedkoopst en minst complex om te bouwen en te gebruiken.

Ook in de moderne samenleving zijn er nog steeds veel handkarren: kinderwagens, boodschappenkarretjes, rolkoffers en diverse multifunctionele en opvouwbare karren. Deze moderne karren staan echter tot hun voorgangers in dezelfde verhouding als vogels tot dinosaurussen. Ze zijn klein, hebben vaak zeer kleine wielen en we gebruiken ze voor korte afstanden, meestal binnen in gebouwen. Daarentegen waren ouderwetse handkarren vaak groot en hadden ze grote wielen, en werden ze op wegen en over langere afstanden geduwd of getrokken. Veel ambachten en beroepen hadden hun eigen type handkar.

Waarom een handkar?

In zogenaamde “ontwikkelingslanden” worden nog steeds grote handkarren gebruikt. Maar ze kunnen ook opnieuw van pas komen in de grote steden van de geïndustrialiseerde wereld, zoals ik kan beamen na er een paar maanden gebruik van te hebben gemaakt. Afgelopen herfst ontving ik een stageaanvraag van Kozimo, die studeert aan de Design Academy Eindhoven. Bij zijn aanvraag stuurde Kozimo een video van een grote handkar die hij zelf had gemaakt en waarmee hij door de straten van Rotterdam reed.

Ik heb altijd al van een handkar gedroomd. Ik heb nog nooit een auto gehad, en de enige momenten waarop ik er een mis, zijn wanneer ik spullen moet verhuizen – iets wat de laatste tijd steeds vaker voorkomt. Daarom heb ik Kozimo voorgesteld om een handkar voor mij te bouwen.

Nu kan ik me niet meer voorstellen dat ik zonder zou moeten leven. Ik heb het voertuig gebruikt om te verhuizen, zowel privé als voor mijn werk, om spullen op te halen die ik online had gekocht – nieuw of tweedehands – en om materiaal voor workshops en evenementen te vervoeren (fietsgeneratoren, zonnepanelen, zonneovens, boeken, geluidsinstallaties). Ik heb hetzelfde gedaan voor vrienden. Tijdens die ritten nam ik vaak spullen, meubels of voorwerpen mee naar huis die ik op straat in Barcelona vond.

In tegenstelling tot een bestelwagen of een auto heeft mijn handkar geen benzine, elektriciteit of accu’s nodig, waardoor ze volledig onafhankelijk is van energie-infrastructuur. Ook hoef ik geen belastingen of verzekeringen te betalen. De handkar is een heel democratisch vervoermiddel. Iedereen kan ermee een lading vervoeren naar waar hij of zij maar wil, terwijl oudere, goedkopere auto’s en bestelwagens door de invoering van milieuzones niet meer in stadscentra mogen komen.

Een handkar heeft geen benzine, elektriciteit of accu’s nodig, waardoor ze volledig onafhankelijk is van energie-infrastructuur.

Het zou heel zinvol zijn om dit soort voertuigen aan te bieden in buurthuizen, waar ze voor iedereen beschikbaar zijn wanneer dat nodig is. Er zijn maar weinig mensen die elke dag een handkar nodig hebben, en gemeenschappelijk gebruik zou het parkeerprobleem oplossen. Hoewel onze handkar ook rechtop kan worden geparkeerd, past hij niet in de meeste appartementen.

Beschrijving van de handkar

Dit artikel gaat niet in detail in op hoe je een handkar bouwt. Dat willen we een andere keer doen aan de hand van een eenvoudiger model, want het voertuig dat we in dit artikel presenteren, is er niet een dat de meeste mensen zelf kunnen maken. Je hebt goede vaardigheden op het gebied van hout- en metaalbewerking nodig, en de handkar is dan ook door twee personen gemaakt.

Kozimo ontwierp en bouwde de hele structuur van hout, terwijl Guilhem Senges – beeldend kunstenaar en een van mijn buren – verschillende essentiële verstevigingen van metaal ontwierp en maakte; de wielen, de remmen en de stuurstang zijn allemaal met op maat gemaakte ijzeren onderdelen aan de houten structuur bevestigd.

Laadgewicht en laadvolume

De handkar van Low-tech Magazine is 250 cm lang en 100 cm breed, terwijl het laadplatform zelf 210 bij 85 cm meet. Uitgaande van een laadhoogte van 50 cm bedraagt het laadvolume ongeveer 1,55 m³ (1050 liter). Dat is twee tot vier keer de typische kofferbakruimte in een Europese auto. We hebben lading vervoerd die breder of langer was dan de kar: een grote verwarmde tafel van 140 x 140 cm en verschillende ladingen houten balken van elk drie meter lang.

Het laadgewicht wordt beperkt door de wielen, die afkomstig zijn van een rolstoel. Ze kunnen tot 150 kg dragen. ³ De kar zelf weegt 32 kg, dus het praktische maximale laadgewicht is ongeveer 120 kg. Het laadplatform bestaat uit latten met openingen ertussen, waardoor het gemakkelijk is om verschillende soorten lading vast te maken.

Ze rijdt vanzelf!

De afgelopen maanden hebben we gemerkt dat er veel misvattingen bestaan over handkarren. Zo denk je misschien dat het duwen van een handkar veel moeite kost, wellicht op basis van je ervaringen met het voortduwen van winkelwagentjes over parkeerterreinen, of met het voortslepen van zware rolkoffers (zo verhuisde ik spullen voordat ik een handkar had).

Het voortduwen van de handkar kan echter zo moeiteloos zijn – zelfs als ze zwaar beladen is – dat het voelt alsof je helemaal niet duwt. Eenmaal in beweging kun je ze vaak met één hand besturen, en soms voelt het alsof de kar jou vooruit trekt. Het is niet overdreven om te stellen dat het duwen van de handkar met een lading van 100 kg comfortabeler is dan lopen met een rugzak van 10 kg.

Het voortduwen van de handkar kan zo moeiteloos zijn – zelfs als ze zwaar beladen is – dat het voelt alsof je helemaal niet hoeft te duwen.

Er zijn verschillende redenen voor deze lichte aansturing, die hun wortels hebben in de fysica. Elk voertuig moet drie krachten overwinnen: rolweerstand, luchtweerstand en zwaartekracht. Bij wandelsnelheid is de luchtweerstand verwaarloosbaar, wat betekent dat iemand die op vlak terrein met een handkar rijdt, voornamelijk de rolweerstand moet overwinnen. Dat is de wrijving tussen de wielen en het wegdek, een factor die grotendeels onafhankelijk is van de snelheid.

Luchtweerstand daarentegen neemt toe met het kwadraat van de snelheid. Een fietser die 15-20 km/u rijdt, besteedt al meer energie aan het overwinnen van de luchtweerstand dan aan het overwinnen van de rolweerstand, die in beide gevallen gelijk is omdat beide voertuigen vergelijkbare wielen hebben. Kortom, de lage snelheid van de handkar minimaliseert de luchtweerstand, terwijl de smalle wielen de rolweerstand minimaliseren.

Ten tweede kost het versnellen van een voertuig meer energie dan het aanhouden van een constante snelheid. Je hoeft alleen maar momentum vast te houden, niet op te bouwen. Onze handkar wordt voortgeduwd door een wandelende persoon, dus de inspanning om te versnellen duurt niet langer dan een of twee seconden.

Een fietser daarentegen doet er veel langer over om de kruissnelheid te bereiken, en vanwege de grotere luchtweerstand kost het meer moeite om die snelheid vast te houden. Als de handkar beladen is, bouwt ze ook aanzienlijke kinetische energie op, zelfs bij lage snelheid. Dat verklaart waarom het soms voelt alsof de kar je vooruit trekt – want dat is ook zo.

Ten slotte zijn onze wielen veel groter dan die van moderne handkarren. Dat zorgt voor comfortabel rijden op asfalt en trottoirs, die niet zo glad zijn als vloeren op luchthavens of in supermarkten. Grote wielen verhogen de luchtweerstand, maar vanwege onze lage snelheid maakt dat niet uit.

Handkarren en zwaartekracht

Om zonder veel inspanning te kunnen rijden, moeten echter twee voorwaarden vervuld zijn: vlak terrein en een evenwichtig verdeelde lading. In beide gevallen speelt de derde kracht een rol die elk voertuig moet overwinnen: de zwaartekracht.

Balans: de lading verdelen

Een tweewielige kar wordt zwaar en moeilijk te besturen als er te veel gewicht op de voor- of achterkant wordt geplaatst. Daarom moet je de kar zo beladen dat het gewicht gelijkmatig over beide zijden van de wielen is verdeeld. Dat kun je eenvoudig controleren: de kar moet enkele seconden in een horizontale positie blijven staan zonder dat je ze aanraakt.

Als er maar één voorwerp wordt vervoerd, dan plaats je het ter hoogte van de wielen. Als je meer spullen vervoert, moet het totale gewicht gelijkmatig over beide zijden worden verdeeld. Het afstemmen van de balans houdt vaak in dat een rugzak van de voorkant naar de achterkant van de kar wordt verplaatst, of omgekeerd.

Je moet de kar zo beladen dat het gewicht gelijkmatig over beide zijden van de wielen is verdeeld.

Een tweewielige kar heeft ook extra ondersteuning nodig om haar horizontaal te houden wanneer ze geparkeerd staat, bijvoorbeeld tijdens het laden of lossen van lading. Anders kan de kar plotseling naar de andere kant kantelen. Onze handkar heeft vier steunbalken, twee aan elke kant. Wanneer de kar rijdt, staan ze in horizontale positie. Wanneer de kar geparkeerd staat, verwijderen we een of meer balken en plaatsen we ze verticaal. Elke balk kan op een andere lengte worden ingesteld, waardoor we de kar op oneffen terrein kunnen stabiliseren. We zetten de balken vast met schroeven.

Veel mensen hebben ons gevraagd waarom we geen vierwielige kar hebben gebouwd die niet in evenwicht hoeft te worden gehouden. Vier wielen zouden echter de rolweerstand verdubbelen en daarmee de inspanning die nodig is om de kar voort te duwen. Bovendien is een vierwielige kar minder wendbaar en moeilijker te besturen op oneffen terrein. Je moet ook twee extra wielen aanschaffen en een stuurmechanisme bouwen. Door de geschiedenis heen was de tweewielige handkar (of eenwielige handkar in het geval van China) veel gebruikelijker dan de vierwielige kar. ¹

Bergopwaarts: je hebt hulp nodig

Om moeiteloos te kunnen rijden, heb je min of meer vlak terrein nodig, en dat vind je hier in veel delen van Barcelona. Als je een steile helling oprijdt, voel je plotseling het gewicht van de kar en haar lading. Bergopwaarts rijden met een zwaar beladen kar kan net zo inspannend zijn als traplopen of op volle snelheid fietsen. Mensen zeggen ons dat we een elektromotor op de kar moeten monteren, en dat is perfect mogelijk.

We hebben echter een eenvoudigere oplossing gevonden: indien nodig vragen we hulp aan iemand anders. Onze stuurstang is breed genoeg voor twee of zelfs drie mensen om samen te duwen, wat het bergopwaarts rijden een stuk gemakkelijker maakt. Het toevoegen van een elektromotor en een accu zou het gewicht van het voertuig aanzienlijk verhogen, en heeft daarom alleen zin als je regelmatig heuvels moet beklimmen.

Bergafwaarts: remmen

Als je bergafwaarts gaat, moet je de zwaartekracht tegengaan om te voorkomen dat de handkar de helling af raast, wat erg gevaarlijk zou zijn. In plaats van de kar voort te duwen, moet je hem tegenhouden. Hier hebben fietsers alle voordeel, omdat zij tijdens een afdaling optimaal gebruik kunnen maken van de zwaartekracht.

We hebben het bergafwaarts rijden een stuk gemakkelijker gemaakt door fietsremmen toe te voegen. In combinatie met de grote wielen zorgen de remmen er ook voor dat de handkar van stoepranden of zelfs trappen kan rijden zonder dat ze beschadigd raakt. Ze fungeren ook als handrem door twee spanbanden eromheen vast te zetten. Daardoor kan de kar onbeheerd op een helling of bij harde wind worden achtergelaten.

Handkarren rijden op het trottoir

Veel mensen denken dat handkarren op de weg horen, tussen de auto’s, of op het fietspad. Dat is niet het geval: je gebruikt ze op het voetpad. Wettelijk gezien bevinden gebruikers van handkarren zich in een vergelijkbare positie als andere voetgangers die een kleinere handkar voortduwen, zoals een kinderwagen. Het enige verschil is dat, wanneer ze gedwongen worden de weg op te gaan omdat er geen trottoir is of dit geblokkeerd is, handkargebruikers aan de rechterkant van de weg moeten lopen, terwijl andere voetgangers aan de linkerkant moeten lopen. Tot nu toe heeft de politie ons slechts één keer tegengehouden, en toen waren ze gewoon nieuwsgierig.

We konden geen verkeersregels vinden die de afmetingen van een handkar beperken, althans niet in de paar landen die we hebben onderzocht, waaronder Spanje en Nederland. In de praktijk zijn er echter duidelijke beperkingen. Als je voertuig breder is dan de ruimte tussen de verkeerspalen die auto’s uit voetgangersstraten houden, worden alle voetgangerszones ontoegankelijk. Je moet ook rekening houden met andere obstakels op het trottoir, zoals bouwsteigers. Bijgevolg is het zelden praktisch om een handkar te bouwen die meer dan een meter breed is.

Barcelona heeft in het algemeen zeer brede trottoirs. We hoeven de weg zelden te delen met auto’s of fietsers. Dat is natuurlijk niet in elke stad het geval, en dan wordt het gebruik van een handkar minder aantrekkelijk. Het gebruik van een handkar op de weg of het fietspad is nogal gevaarlijk omdat de andere voertuigen veel sneller rijden.

Respect voor andere voetgangers

Het besturen van een grote handkar op het trottoir vraagt je volledige aandacht. Je wilt geen obstakels raken, en je wilt zeker niet iemands benen raken. Je moet de kar besturen met respect voor andere voetgangers en hun huisdieren (sommige honden beginnen naar het voertuig te blaffen). Over het algemeen is de handkar zeer veilig in het gebruik omdat ze met een zeer lage snelheid rijdt. Dat maakt ongevallen in de eerste plaats minder waarschijnlijk en minder ernstig als ze toch gebeuren. Je hebt ook een zeer goed overzicht over je voertuig, veel beter dan bij een auto of een fiets. Zolang je je ogen op de handkar gericht houdt, is het onwaarschijnlijk dat je iets of iemand raakt.

Onze handkar is echter zo stil dat mensen ons niet horen aankomen. We hebben een fietsbel toegevoegd om mensen te waarschuwen, maar we hopen in de toekomst een beter geluid te vinden: elk voertuig heeft zijn eigen soort geluid nodig. We hebben ook een bel nodig voor tegemoetkomende voetgangers die tijdens het lopen op hun telefoon kijken en verwachten dat anderen ruimte maken. Met de handkar kunnen we die ruimte niet altijd maken. Onze handkar heeft ook voor- en achterlichten, aangesloten op een USB-powerbank die onder het platform is gemonteerd. Lichten zijn erg handig op trottoirs, zowel overdag als ’s nachts, omdat ze het voertuig beter zichtbaar maken. Bovendien zijn lichten essentieel als je na zonsondergang de weg op moet.

Zelfs in Barcelona kunnen de trottoirs druk zijn, en dan vertraagt de handkar aanzienlijk. Omdat er weinig kans is om iemand in te halen, blijven we vaak achter de langzaamste voetgangers hangen.

Een handkar is niet moeilijk te besturen, maar tegenwoordig hebben mensen in geïndustrialiseerde samenlevingen er geen ervaring mee. Naast oplettend rijden, moet je ook voorzichtig zijn bij het omgaan van een hoek (neem de bocht zo ruim mogelijk) en wanneer je een garage of een andere uitgang verlaat (trek de kar in plaats van haar te duwen). Tegen de tijd dat je aankomend verkeer ziet, staat er al 2 meter van je handkar op de weg of om de hoek.

Waarom geen fietskar?

Bijna iedereen die de handkar voor het eerst ziet, stelt dezelfde vraag: hoe bevestig je ze aan een fiets? Dat doe je niet. Je duwt de kar terwijl je loopt. Als we dat zeggen, volgt er een stilte. Het duwen van een handkar lijkt een stap te ver terug, zelfs voor mensen die zich inzetten voor een duurzamere levensstijl. Waarom zou je een handkar duwen als je net zo goed een veel snellere fietskar of een bakfiets kunt gebruiken?

Er zijn verschillende praktische redenen om voor een handkar te kiezen in plaats van een fietskar, en we hebben er al veel genoemd. Ten eerste kun je met een handkar overal komen waar een voetganger kan komen, terwijl fietsers vaak van hun fiets moeten afstappen en deze moeten duwen – net als bij een handkar. Een handkar is ook wendbaarder. Hoewel de kar 2,5 meter lang is, kost het slechts twee seconden en weinig ruimte om hem te draaien en in de tegenovergestelde richting te lopen van waar je vandaan kwam.

Waarom zou je een handkar duwen als je net zo goed een veel snellere fietskar of een bakfiets kunt gebruiken?

Een handkar kan ook groter worden gebouwd dan een fietskar. Hoewel het perfect mogelijk is om een fietskar te bouwen die even groot is als onze handkar, zou de hogere snelheid ervan een veel groter risico op ongelukken en schade met zich meebrengen, zowel voor de kar zelf als voor andere weggebruikers. Als fietskar zou hij bovendien steviger moeten worden gemaakt en zou er een geavanceerder mechanisme nodig zijn om de remmen te bedienen.

Dit alles betekent niet dat fietskarren een slecht idee zijn. We hebben de handkar voornamelijk gebruikt voor tochten tussen de 5 en 10 km, wat neerkomt op één tot twee uur lopen. Voor langere afstanden heeft de fietskar het duidelijke voordeel van snelheid. Als je 40 km moet afleggen, zou je met een handkar acht uur onderweg zijn, tegenover slechts twee uur met een fietskar.

De voordelen van langzaam reizen

Als mensen ons vragen waarom we de kar niet als fietskar gebruiken, kunnen we ook anders antwoorden: waarom die haast? De keuze om met het traagst mogelijke vervoermiddel te reizen is subversief, omdat het vraagtekens plaatst bij waarden die we in de moderne wereld als vanzelfsprekend beschouwen, zoals snelheid en functionaliteit.

Voor veel mensen lijkt het duwen van een handkar tijdverspilling, maar onze ervaring is precies het tegenovergestelde. Elke tocht is een avontuur en we kijken er altijd naar uit om ze weer te gebruiken. Het is een genot om met het voertuig te rijden; het lijkt meer op het besturen van een boot dan op het besturen van een landvoertuig. Het is gemakkelijk om een praatje te maken met andere voetgangers, die vaak erg nieuwsgierig zijn naar ons voertuig. En dat maakt dat de rit nog langer duurt.

Voor veel mensen lijkt het duwen van een handkar tijdverspilling, maar onze ervaring is precies het tegenovergestelde.

Het rijden met een handkar voelt heel anders dan het gebruik van andere vervoersmiddelen. Als mensen lopen, kunnen ze meestal niet veel meenemen, zowel qua gewicht als qua volume. Met de handkar daarentegen kun je met heel veel spullen binnen handbereik comfortabel wandelen: drankjes, eten, een geluidsinstallatie, boeken, extra kleding. Bovendien heb je een groot platform, waarop je kunt uitrusten en anderen kunt uitnodigen om hetzelfde te doen. Het wordt een voertuig om mee rond te zwerven en om contact te maken met andere mensen.

Accessoires voor de handkar

Toen de handkar haar nut als transportmiddel had bewezen, begon Kozimo met het ontwerpen en bouwen van extra onderdelen om de toepassingsmogelijkheden uit te breiden. Deze onderdelen maken gebruik van het platform met latten en de houders voor de steunbalken. Helaas liep Kozimo’s stage ten einde voordat we al deze uitbreidingen uitvoerig konden testen, maar de beperkte ervaring die we tot nu toe hebben opgedaan, laat zien dat de handkar veel meer kan zijn dan alleen een transportmiddel voor goederen.

Passagierszitje

De eerste, en misschien wel belangrijkste toevoeging, is een opklapbaar zitje. Hoewel onze handkar meestal door één persoon wordt gebruikt, zijn twee personen ideaal, vooral voor langere tochten. Dankzij het zitje kan de ene persoon de kar voortduwen terwijl de andere in de kar uitrust.

Zolang de weg vlak is, vereist het extra gewicht van de passagier geen aanzienlijk grotere inspanning om de kar voort te duwen. Daardoor kunnen twee personen sneller of verder reizen op één dag. Bij het beklimmen van heuvels of bruggen stapt de passagier van het zitje af. Indien nodig helpt hij of zij ook mee met het voortduwen van de kar.

De ene persoon kan de kar voortduwen terwijl de andere in het voertuig uitrust, waardoor twee personen een grotere afstand per dag kunnen afleggen.

Een extra paar ogen op de weg is ook handig. Het zitje kan in twee posities worden gezet: zowel de passagier als de bestuurder kunnen in dezelfde richting kijken, of tegenover elkaar zitten, wat het makkelijker maakt om te praten en de passagier in staat stelt om als achteruitkijkspiegel te fungeren.

We gebruikten het zitje tijdens een dagtrip van 30 km langs de kust van Catalonië, Spanje, om spullen van mijn oude naar mijn nieuwe woning te vervoeren. Voor één persoon zou dit een uitputtende tocht zijn geweest. Er waren echter meerdere mensen op de heenweg en twee mensen op de terugweg. Het feit dat we af en toe konden uitrusten – zonder te stoppen – maakte een groot verschil, vooral op de terugweg. Een extra persoon bleek ook nuttig toen er onverwachte obstakels opdoken. Zo was er bijvoorbeeld een brug in reparatie, waardoor we de kar over de rotsen, over het strand en weer de rotsen op moesten dragen.

Kantoor voor digitale nomaden

Als tweede toevoeging hebben we de stoel gecombineerd met een werktafel die tevens dienst doet als zonne-energiecentrale, waardoor een kantoor voor digitale nomaden ontstaat. De tafel past op de zijkanten van de handkar en kan naar voren en achteren worden geschoven. Het zonnepaneel kan horizontaal worden geplaatst of in verschillende hoeken worden gekanteld. Het kan een laptop of elk ander apparaat opladen dat maximaal 100 watt vermogen nodig heeft.

Als je met z’n tweeën reist, kan de ene persoon aan de tafel werken terwijl de andere rijdt. Als je alleen bent, kun je het voertuig naar het dichtstbijzijnde park of strand rijden, de vier steunpoten uitklappen en de hele dag werken. In 2016 maakte ik mijn thuiskantoor zelfvoorzienend met zonnepanelen op de vensterbanken. Tien jaar later zijn zowel het kantoor als de zonnepanelen mobiel geworden.

Duurzame energiecentrale

Hoewel we slechts één structuur voor zonnepanelen hebben gebouwd, is het platform van de handkar groot genoeg om in totaal vier zonnepanelen van 100 watt mee te nemen. Dat zou ons 400 watt aan zonne-energie opleveren voor een concert of als noodstroomvoorziening. De handkar kan ook de twee fietsgeneratoren vervoeren die Low-tech Magazine in Barcelona heeft. Daardoor stelt de kar ons in staat om snel stroom te leveren binnen een straal van enkele kilometers. De handkar kan overdag ook naar een zonnige plek worden gerold, waar ze een accubank oplaadt om een huishouden ’s nachts en bij slecht weer van stroom te voorzien.

Mobiel huis

Als je dezelfde dag nog naar huis wilt, bedraagt het bereik van de handkar ongeveer 40-80 km (8-16 uur lopen). Maar in mijn geval dwingt niemand me om dezelfde dag nog terug te keren. Ik zou de handkar ook voor langere tochten kunnen gebruiken, vooral omdat ze me een slaapplaats biedt.

De vier steunpoten die het in- en uitladen van de kar vergemakkelijken, kunnen ook worden gebruikt om het voertuig in een bed te veranderen. Nadat Kozimo terug naar Nederland was gegaan, kocht ik een opvouwbaar matras dat precies op het platform past. De rest van de lading kan ik ’s nachts onder de kar opbergen. Als alternatief zou ik een passagier die in het bed ligt kunnen voortduwen, waardoor het voertuig verandert in een volwassen versie van een kinderwagen.

Kozimo heeft ook vier steunpoten gemaakt die bijna twee meter lang zijn. Ik kan ze gebruiken om een tent rond het bed op te zetten en de constructie te bedekken met modern tentdoek, wollen dekens of een muskietennet. Aan de grote stokken kan ook de was drogen. Bovendien zou ik de steunpoten in verschillende combinaties kunnen gebruiken om de kar om te bouwen tot een podium, beursstand, marktkraam of een bioscoop- of presentatiescherm.

De stoel, tafel, zonnepaneel, slaapmatras en langere stokken kunnen allemaal tegelijkertijd op de handkar worden vervoerd, terwijl er voldoende ruimte overblijft voor andere bagage. Dat betekent dat ik in principe in het voertuig zou kunnen werken, wonen en reizen, waardoor het een nomadisch huis wordt. Het past ergens tussen het tiny house op wielen, de tipi en de daklozenhut in. De huurprijzen in Barcelona zijn flink gestegen, dus ik kan het net zo goed eens proberen.

Zeilen en rolschaatsen met de handkar

Tot slot heeft Kozimo een klein zeil voor de handkar gemaakt om bij een stevige wind te helpen met het voortduwen van een zware lading; het voertuig wordt soms langs de kust gebruikt. Natuurlijk haalden we de inspiratie bij de historische Chinese kruiwagen, die ook soms met een zeil werd uitgerust. We zouden de snelheid van de handkar kunnen verhogen door een groter zeil te gebruiken en dit te combineren met rolschaatsen, inline skates of een skateboard. In dat geval zou de kar de bestuurder voorttrekken bij een stevige wind.

Het is ook mogelijk om de kar voort te duwen terwijl je rolschaatsen, inline skates of een elektrische eenwieler gebruikt, zonder zeil. Voorlopig hebben we een eerste kleine test gedaan op vlak terrein met inline skates, en dat werkte verbazingwekkend goed. Als je genoeg lading meeneemt, trekt de kinetische energie van een door skates aangedreven handkar je regelmatig vooruit, zelfs zonder zeil. Voor een langere tocht passen zowel rolschaatsen als een zeil op de kar, zodat je ze kunt gebruiken wanneer de gelegenheid zich voordoet.

De hogere snelheden brengen uiteraard meer risico’s met zich mee en zullen hoogstwaarschijnlijk tot problemen met de politie leiden. Hogere snelheden vereisen voldoende ruimte, vrij van voetgangers. Daardoor komt de handkar bijna altijd op de weg terecht, tussen de auto’s, aangezien de meeste fietspaden niet breed genoeg zijn. Het laat echter zien dat duurzame voertuigen vele verschillende vormen kunnen aannemen, als we ze maar de ruimte zouden geven om tot bloei te komen. Er zijn meer dan genoeg wegen die geschikt zijn voor zeilende en rolschaatsende handkarren; we moeten alleen van al die auto’s af.

• Handkar ontwerp en constructie: Kozimo, Guilhem Senges.
• Foto’s: Kris De Decker, Linda Osusky, Guillaume Lion.
• Met dank aan: AkashaHub Barcelona, Carmen Tanaka, Gaston Quispe Castros, Linda Osusky, Guillaume Lion, Rocío Sánchez, Iris De Decker, Lili-Roos Noeyens, Julia Steketee, Tim Rudolph, Guilherme Maglio, Selcen Küçüküstel.
• Marie Verdeil en Roel Roscam Abbing hielpen bij de selectie van de foto’s.